Hoe moeten we onze kinderen beschermen?

De dood van Stacy en Nathalie werpt heel wat vragen op. Wat moet er gebeuren met pedofielen? En vooral, hoe moeten we onze kinderen beschermen? Een gesprek met kinderpsychiater Jean-Yves Hayez.

 

 

Vanwaar komt pedofilie? Kunnen pedofielen genezen?

 

Jean-Yves Hayez. Je kan moeilijk alle pedofielen over dezelfde kam scheren. Een root deel is onvolwassen, voelt zich slecht in zijn vel en kan niet zonder emotioneel of eksueel genot. Je kan het bijna vergelijken met alcoholverslaving. Dat type pedofiel oestert de illusie dat kinderen hem graag zien, hem niet afwijzen, hij gelooft zelfs dat ij "dezelfde leeftijd" als een kind heeft. Voor dat soort pedofiel is een kind als een fles lcohol. Elk moment van plezier met een kind creŽert een soort afhankelijkheid. Deze orm van pedofilie komt het meeste voor en heeft ook het meeste kans om positief te volueren. Als men die pedofielen in de gevangenis tenminste een intensieve ehandeling geeft en als men, bij hun vrijlating, een verdere opvolging garandeert. En ls men hen op een niet stigmatiserende manier verder sociaal begeleidt. Er zijn dus eel als'en, veel voorwaarden.

 

Andere pedofielen, maar die komen minder voor, lijden aan persoonlijkheidsstoornissen. Die hebben niks te maken met gebeurtenissen in hun leven of met onvolwassenheid. Deze mensen zijn een permanent potentieel gevaar. Een psychopaat bijvoorbeeld wil op een geobsedeerde manier de wet uitdagen, bewijzen dat hij er boven staat. Dat kan leiden tot het aanranden of het in elkaar slaan van mensen. Een seksuele pervert is dan weer geobsedeerd door seks. Hij is niet op zoek naar een relatie waarin beide partners op gelijke hoogte staan. Van dat type pedofiel kan je nooit zeggen dat hij genezen is, zelfs niet na intensieve therapie. Het risico dat hij hervalt, is zeer groot. Zelfs als hij zelf denkt veranderd te zijn, blijft hij een wandelende tijdbom: je weet nooit of en wanneer hij ontploft. Dat is echt een probleem voor de maatschappij.

 

 

Hoe kan je het risico op hervallen inperken?

 

Jean-Yves Hayez. De meeste landen maken niet genoeg middelen vrij. Het kost te veel en het resultaat is niet gegarandeerd. In Canada staat men het verst. Voor de grote seksuele delinquenten bestaat een groot aanbod van psychologische therapieŽn, die ze in de cel al kunnen beginnen. De therapeut is ook niet gebonden aan beroepsgeheim: hij kan elementen verklappen, die de beslissing over vrijlating of verdere opsluiting kunnen beÔnvloeden. Bij ons heeft het Waalse Gewest enkele initiatieven genomen, maar die zijn lang niet voldoende en ook niet gecoŲrdineerd. Men zal daar wellicht nog enkele maatregelen of wetsvoorstellen aan toevoegen, en misschien wat geld vrijmaken, maar er is geen sprake van een echte maatschappelijke keuze.

 

En wat zou die keuze dan moeten zijn?

 

Jean-Yves Hayez. Als burger vind ik dat iemand die een kind heeft gedood, na het seksueel misbruikt te hebben, een levenslange gevangenisstraf verdient. Het is een "Amerikaanse" redenering, dat week ik, maar het is de enige manier om recidives te voorkomen.

 

Mensen die kinderen verkrachten zonder ze te vermoorden, verdienen zware gevangenisstraffen, waarvan drievierde of viervijfde niet samendrukbaar moeten blijven, die moeten ze uitzitten. Tijdens hun verblijf in de cel moeten ze ook een degelijke behandeling krijgen. Als dat in hun tijd gebeurd was, had men kunnen voorkomen dat kerels als Dutroux en Derochette zijn hervallen. Als pedofielen vrijkomen, moet de overheid drie maatregelen combineren: de psychotherapie verder zetten, eisen dat de pedofiel zich sociaal integreert (bijvoorbeeld door werk) om isolatie te vermijden en serieuze politieopvolging garanderen, onaangekondigde huisbezoeken incluis.

 

Wat kunnen de ouders doen? Hoe kunnen ze hun kinderen leren hoe ze op een pedofiel moeten reageren?

 

Jean-Yves Hayez. Je kan ze op veel gevaren voorbereiden. De ouders kunnen ten eerste hun kind op weg helpen om zich te socialiseren, om open te staan voor het geheel van de maatschappij. Rozen zonder doornen bestaan natuurlijk niet, een kind moet dat weten. Het doel is dat het rust kent, helder denkt. Dat is een uitdaging, een pad zonder enig risico bestaat er niet. Sommige (heel zeldzame) risico's zijn totaal niet te voorzien. Toen Fourniret Elisabeth Brichet ontvoerde, had hij in zijn wagen zijn vrouw en een baby bij zich, ze vroegen het meisje of ze hen bij een dokter kon brengen. Om het even welk kind zou in die val getrapt zijn.

 

Men kan kinderen ook aanleren om risico's te mijden. Daarbij ga je het beste uit van hun spontane ideeŽn. Tijdens een van de Bla-bla-programma's van de RTBF vroeg ik vijf kinderen wat ze zouden doen als iemand hen zou aanvallen. Ze hadden daar allemaal ideeŽn over. Je moet ze dan aanmoedigen, bijvoorbeeld in een rollenspel, om in groep te spelen, geen afgelegen plekken op te zoeken. Ze worden dan heel snel voorzichtiger en oplettender.

 

Een kind kan ook leren om neen te zeggen, om zich beter te verdedigen. Hoe vaak per week gebeurt het dat een kind thuis neen kan zeggen, zonder dat het direct een 'koningskind' wordt genoemd? In de duizenden voorvallen in het dagelijks leven kan een kind zich voorbereiden om zich te doen respecteren.

 

En waarom zouden we hen ook niet bepaalde basistechnieken van zelfverdediging aanleren?

 

Vindt u dit een taak voor de school?

 

Jean-Yves Hayez. We verwachten vandaag al te veel van de school. Ik zie dat veeleer gebeuren op een woensdagnamiddag, bijvoorbeeld in een jeugdhuis. Dat is een opdracht voor de ouders en voor de maatschappij. De waakzaamheid van de ouders is van het grootste belang. Ieder moet zijn verantwoordelijkheid nemen, goed nadenken telkens wanneer hij/zij een kind alleen laat weggaan.

 

Meer en meer gezinnen hebben het sociaal-economisch moeilijk. Speelt dit hier ook een rol?

 

Jean-Yves Hayez. We leven in een maatschappij waarin de beschikbaarheid van de ouders en hun aanwezigheid bij de kinderen, zowel kwalitatief als kwantitatief, vermindert. Een consumptiemaatschappij die het individualisme promoot. Volwassenen bekommeren zich minder en minder om de zwakkeren. We moeten deze zorgzaamheid tegenover de zwaksten in de maatschappij, onder wie ook de kinderen, terug aanleren.

 

ekommeren zich minder en minder om de zwakkeren. We moeten deze zorgzaamheid tegenover de zwaksten in de maatschappij, onder wie ook de kinderen, terug aanleren.